Αφιέρωμα στην επέτειο της 25ης Μαρτίου 1821

Μήνυμα για τα 200 χρόνια μετά την επανάσταση

Τιμούμε σήμερα την Ελλάδα και το ελληνικό πνεύμα σε όλες τις γωνιές της Υφηλίου, με αφορμή τον πιο σημαντικό σταθμό της ιστορίας του νέου ελληνισμού, την Επανάσταση του 1821. Μια επανάσταση με διεθνή θέση στον πίνακα των επαναστάσεων που συγκλόνισαν το 19ο αιώνα.

Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 δεν είναι απλώς η απαρχή για τη συγκρότηση του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Θεωρείται ως η πραγμάτωση, δια μέσου των αγώνων των επαναστατημένων Ελλήνων, των ιδεών και των ελπίδων του Διαφωτισμού-με καταγωγή από τον ευρωπαϊκό διαφωτισμό, μαζί με τα εθνικά ιδεώδη. Των ιδεών της ελευθερίας, της ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης για έναν κόσμο ελευθερίας, ισότητας κι αλληλεγγύης με σεβασμό στα ατομικά δικαιώματα. Με την Παιδεία στην εναπόθεση μεγάλου μέρους των ελπίδων για απελευθέρωση, εκτός από τους αγώνες. Με την «Αδελφική διδασκαλία», η οποία αναιρούσε την «Πατρική διδασκαλία» της εθελοδουλίας και του ραγιαδισμού.

Η εικόνα που κυριάρχησε στην Ιστορία για την ελληνική επανάσταση ήταν, από τη μία, ενός πολιτισμένου έθνους που αγωνιζόταν για τη δίκαιη ανεξαρτησία του και από την άλλη, μιας αυτοκρατορίας-της οθωμανικής-που εκπροσωπούσε το παλιό, τη μισαλλοδοξία και τη βαρβαρότητα, όλα όσα ο Διαφωτισμός αντιμαχόταν.

Η Επανάσταση του 1821 ήταν η Ουτοπία που έγινε η πραγματικότητα της νίκης σε μια ισχυρότερη δύναμη, ως αποτέλεσμα του ηρωισμού και της αποφασιστικότητας μέχρι τέλους, ενός εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος.

Ο ζωγράφος Θέμης Τσιρώνης, ένας από τους πιο αξιόλογους λαϊκούς καλλιτέχνες της χώρας μας, επέλεξε τους ήρωες της Επανάστασης για πρωταγωνιστές στα έργα του, αποδίδοντάς τους ιερή μορφή. «Έπρεπε να βρω νέους αγίους. Έλληνες, φωτεινούς, ανθρώπινους, λεβέντες για να τους αφιερώσω μια ανθρώπινη πίστη και πολλά φωτεινά χρώματα. Και τους βρήκα.
Βρήκα τους Αγίους Ήρωές μου, αυτούς που πέθαναν για την υπέρτατη πίστη, την ανθρώπινη ελευθερία, την ελευθερία των πουλιών, των βράχων, των λουλουδιών. Ήρωες Άγιοι της πιο απίθανης επανάστασης της ιστορίας. Οι Ήρωες του 1821, οι ημίθεοι των Ελληνικών Βουνών. Μια λοιπόν θρησκεία για τους ανθρώπους της γης, η ελευθερία και άγιοί της, οι ανά τον κόσμο αγωνιστές της», έγραψε.

Σήμερα 200 χρόνια μετά, η μελέτη της ιστορίας της Επανάστασης και της εξαγωγής συμπερασμάτων θα μπορούσε να γίνει ένας οδηγός να τεθούν νοήματα και στόχοι για μια οργάνωση της κοινωνίας και της Πολιτείας στη βάση και με πρωταγωνιστή το λαό και τις ανάγκες του.

Να λάβουμε το μήνυμα της αναζήτησης της ιστορικής αλήθειας και της προσπάθειας εξαγωγής χρήσιμων ιστορικών συμπερασμάτων και όχι εμμονών και αγκυλώσεων. Να λάβουμε το μήνυμα της ανάδειξης θεμάτων τα οποία δεν έχουν έρθει ακόμη στην επιφάνεια. Να λάβουμε προπαντός το μήνυμα μέσω της εκπαίδευσης ότι σε μια εποχή με πραγματικές και κατασκευασμένες σκλαβιές και βαρβαρότητες, οι συλλογικοί αγώνες αποδίδουν.                   (Κείμενο: Αρχοντία Γιαννακάκη)

Από τη διασχολική εκδήλωση του 5ου Γυμνασίου στον αύλειο χώρο του 5ου Γυμνασίου-5ου Λυκείου για τα 200 χρόνια από την επανάσταση του 1821
"Ο Αη Λαός" Θέμης Τσιρώνης

Υλικό για την εκπαίδευση και το σχολείο:

⇒ Γιατί το 1821 ήταν Επανάσταση και όχι εξέγερση: 

Μιλάει η Μαρία Ευθυμίου καθηγήτρια Ιστορίας του ΕΚΠΑ

Σύνδεσμος στο youtube: https://www.youtube.com/watch?v=8WlQAT0L6Ws

⇒ Τραγούδια:

  1. Ως πότε παλληκάρια, Θούριος του Ρήγα με το Νίκο Ξυλούρη.

O Θούριος του Ρήγα είναι ο πιο διαδεδομένος προεπαναστατικός πατριωτικός ύμνος. Στους σαράντα πρώτους στίχους του εξαίρεται η ιδέα της ελεύθερης ζωής και αντηχεί το προσκλητήριο της επανάστασης σε όλους τους βαλκανικούς λαούς και ιδιαίτερα στους Έλληνες, οι οποίοι δεσμεύονται με ιερό όρκο ότι θα αγωνιστούν, για να ελευθερώσουν το σκλαβωμένο γένος τους.

Ως πότε, παλληκάρια, να ζούμεν στα στενά,
μονάχοι, σαν λιοντάρια, στες ράχες, στα βουνά;
Σπηλιές να κατοικούμεν, να βλέπωμεν κλαδιά,
να φεύγωμ’ απ’ τον κόσμον, για την πικρή σκλαβιά;
Να χάνωμεν αδέλφια, Πατρίδα και γονείς,
τους φίλους, τα παιδιά μας κι όλους τους συγγενείς;
Καλλιό ‘ναι μίας ώρας ελεύθερη ζωή,
παρά σαράντα χρόνοι σκλαβιά και φυλακή!
Πηγή πληροφοριών: http://ebooks.edu.gr/…/Keimena…/index03_01.html 

  1. Άκρα του τάφου σιωπή, Διονύσιος Σολωμός «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι»
    Σύνθεση: Γιάννης Μαρκόπουλος. Τραγούδι: Νίκος Ξυλούρης

Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει.
Λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί κι η μάνα το ζηλεύει.
Τα μάτια η πείνα εμαύρισε στα μάτια η μάνα μνέει
στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει.
“Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τι σ’ έχω εγώ στο χέρι;
Οπού ‘σύ μου ‘γινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει”.

Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι αναφέρονται στη δωδεκάμηνη πολιορκία του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1825-Απρίλιος 1826) από τους Τούρκους και στη συνέχεια από τους Αιγυπτίους. Οι Μεσολογγίτες αμύνονται κατά τη διάρκεια της Πολιορκίας με σθένος. Υπομένουν καρτερικά και παλεύουν απέναντι στο Κακό: Τις φυσικές κακουχίες (πείνα, αρρώστιες, τον θάνατο), τον εξωτερικό εχθρό δηλ. τους Τούρκους, αλλά και τον εσωτερικό δηλ. τον ίδιο τους τον εαυτό που τους καλεί να γευτούν τον πειρασμό της άνοιξης και του έρωτα, την ίδια τη ζωή, συνθηκολογώντας με τον εχθρό. Αυτοί όμως κατόρθωσαν να νικήσουν το Κακό, διατηρώντας ακέραιο το ήθος τους παραμένοντας ουσιαστικά, εσωτερικά ελεύθεροι, αν και ήταν πολιορκημένοι. Το Καλό νίκησε και η εσωτερική τους πάλη, τους έκανε να ξεπεράσουν την ανθρώπινη τους φύση και να τους οδηγήσει στην ηθική ολοκλήρωση.

Πηγή πληροφοριών: https://e-didaskalia.blogspot.com/2019/03/blog-post_233.html

  1. «Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία». “Εις Σάμον”, Ανδρέας Κάλβος.
    Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης. Τραγούδι: Μαρία Φαραντούρη.

Στις τρεις πρώτες στροφές από την ωδή «Εις Σάμον», που εντάσσεται στα Λυρικά, συλλογή δέκα πατριωτικών ωδών, την οποία ο Ανδρέας Κάλβος εξέδωσε στο Παρίσι το 1826, κυριαρχεί πνεύμα ελευθεροφροσύνης και διακρίνονται τα συστατικά γνωρίσματα της καλβικής ποίησης (ηρωική θεματολογία, υψηλός τόνος και ήθος, παραβολική χρήση του αρχαίου ελληνικού μύθου). Η ωδή, εμπνευσμένη από ελληνική νίκη στη Σάμο σε βάρος των Τούρκων στη διάρκεια του Αγώνα, διαπνέεται κι αυτή από το γνωστό πατριωτικό πνεύμα που χαρακτηρίζει τη γραφή του ποιητή, ενώ είναι πλήρης από τις οικείες έννοιες-κλειδιά : αρετή, ελευθερία, τόλμη, αλήθεια. Και οι τρεις στροφές μαζί αποτελούν ένα ολοκληρωμένο σχόλιο του ποιητή για την αξία της ελευθερίας, έστω κερδισμένης δια του θανάτου, και για την ατίμωση που επιφυλάσσεται στον δούλο της τυραννίας και του φόβου, μια ατίμωση που συνοδεύει τον υποταγμένο σκλάβο μέχρι και τον ίδιο τον τάφο του.
α’
Όσοι το χάλκεον χέρι
βαρύ του φόβου αισθάνονται,
ζυγόν δουλείας ας έχωσι.
Θέλει αρετήν και τόλμην
η ελευθερία.
β’
Αυτή (και ο μύθος κρύπτει
νουν αληθείας*) επτέρωσε
τον Ίκαρον· και αν έπεσεν
ο πτερωθείς κ’ επνίγη
θαλασσωμένος·
γ’
Αφ’ υψηλά όμως έπεσε,
και απέθανεν ελεύθερος.
Αν γένης σφάγιον άτιμον
ενός τυράννου, νόμιζε
φρικτόν τον τάφον.

Πηγές πληροφοριών: http://ebooks.edu.gr/…/Keimena…/indexe_3.html
http://diavatagirgenis.blogspot.com/2015/12/blog-post.html

  1. Τσάμικος, Νίκος Γκάτσος
    Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις. Τραγούδι: Μανώλης Μητσιάς.

Στα κακοτράχαλα τα βουνά
με το σουράβλι και το ζουρνά
πάνω στην πέτρα την αγιασμένη
χορεύουν τώρα τρεις αντρειωμένοι.
Ο Νικηφόρος κι ο Διγενής
κι ο γιος της Άννας της Κομνηνής.
Δική τους είναι μια φλούδα γης
μα εσύ Χριστέ μου τους ευλογείς
για να γλιτώσουν αυτή τη φλούδα
απ’ το τσακάλι και την αρκούδα.
Δες πώς χορεύει ο Νικηταράς
κι αηδόνι γίνεται ο ταμπουράς.
Από την Ήπειρο στο Μοριά
κι απ’ το σκοτάδι στη λευτεριά
το πανηγύρι κρατάει χρόνια
στα μαρμαρένια του χάρου αλώνια.
Κριτής κι αφέντης είν’ ο Θεός
και δραγουμάνος του ο λαός.

Ένα τραγούδι ύμνος στη φωτεινή πλευρά των Ελλήνων.

Αυτό Το Post Έχει Ένα Σχόλιο

  1. Στέφανος

    Χρόνια πολλά. Ημέρα γιορτής και μνήμης. Συγχαρητήρια για την ανάρτηση. Ελπίζω να φτάσει σε πολλά μάτια και αυτιά.

Αφήστε μια απάντηση