Το Πείραμα του Ερατοσθένη για τον υπολογισμό της ακτίνας της Γης

Την Πέμπτη, 25 Μαρτίου 2026, μαθητές του 5ου Λυκείου συμμετείχαν στην πανελλήνια εκπαιδευτική δράση με τίτλο «Το Πείραμα του Ερατοσθένη για τον Υπολογισμό της Ακτίνας της Γης – 2026»,  που διοργάνωσε η Πανελλήνια Ένωση Υπευθύνων Εργαστηριακών Κέντρων Φυσικών Επιστημών (ΠΑΝΕΚΦΕ) σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών & Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και το ελληνικό γραφείο ESERO με την υποστήριξη του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Το πείραμα αυτό, που ο Ερατοσθένης εμπνεύστηκε και πραγματοποίησε τον 3ο αιώνα π.Χ., υλοποιείται στη σύγχρονη μορφή του όταν έχουμε εαρινή ισημερία, δηλαδή η διάρκεια της ημέρας είναι ίση με τη διάρκεια της νύχτας. Η ισημερία είναι στις 20-21 Μαρτίου. Όμως η συννεφιά μας ανάγκασε να διεξάγουμε το πείραμα την Πέμπτη 25 Μαρτίου με μια μικρή διόρθωση στους υπολογισμούς, διότι κάθε ημέρα που περνάει ο ήλιος «ανεβαίνει» και ψηλότερα.

Οι μαθητές χωρισμένοι σε πέντε ομάδες, μέσα από την ενεργή συμμετοχή, την αυτενέργεια και τη συνεργασία, αξιοποιώντας τις γνώσεις της γεωμετρίας, της γεωγραφίας, της φυσικής και των νέων τεχνολογιών που έχουν διδαχτεί, μία ράβδο, ένα μέτρο και τον ήλιο κατάφεραν να υπολογίσουν την ακτίνα της γης. Την ακτίνα της Γης! Και μάλιστα με άκρως ικανοποιητικά αποτελέσματα. Η Ακτίνα της γης είναι R=6328 km , σύμφωνα με τους υπολογισμούς των μαθητών κι η πραγματική μέση τιμή της είναι R=6371Km (σφάλμα περίπου 1%). Kαθαρά συντονιστικός και καθοδηγητικός ήταν ο ρόλος των καθηγητών τους: Πάλλα Ν., Στάθη Στ., Γιβροπούλου Αικ., Ροϊδούλη Δ., Καραχάλιου Κ. και Πετράκη Ν.. Επίσης, στην επιτυχία του εγχειρήματος συνέβαλαν τόσο ο διευθυντής του σχολείου κ. Παπαχατζόπουλος Δ., όσο κι όλος ο σύλλογος διδασκόντων με την υποστήριξή τους.

Αφήστε μια απάντηση